Μίνι Μπας

Μπαίνει λοιπόν ο ταξιδιώτης στο τοπικό λεωφορείο για να πάει στο σπιτάκι του... ώρα αιχμής, αδειάζει το Μετρό και ογδόντα άτομα στριμώχνονται στο μίνι μπας που με το ζόρι χωράει 20 καθήμενους και 30 ορθίους, κάποτε κλείνουν οι πόρτες, πιέζονται οι επιβάτες, έτοιμο το σαρδελοκούτι και δεν πέφτει και καρφίτσα. Ο οδηγός, μπάρμπας συνταξιούχος που κάνει έξτρα μεροκάματο μπας και βγάλει τα λεφτά για τη ΔΕΗ, δεν έχει και πολύ εμπειρία, ανάθεμα και αν έχει οδηγήσει ποτέ του τέτοιο πράμα, τον έχει κόψει και η πείνα μεσημεριάτικα. Σταμάτα, ξεκίνα, σταμάτα, ξεκίνα στην άγρια κίνηση, πάει μπρος πίσω παρεούλα και ο κόσμος που υπομένει στωικά τη διαδρομή διαβάζοντας, ακούγοντας μουσική ή απλά χαζεύοντας έξω από το παράθυρο το πόση βρώμα απέκτησαν τα κτήρια από εχθές που ξαναπέρασε από εδώ. Σε κάθε φρένο ταλαντώνεται το σύστημα πέντε πόντους μπρος και πέντε πίσω, αγκομαχά το μίνι μπας, μουγκρίζουν και οι επιβάτες.

Μία γιαγιά φωνάζει ότι θέλει να κατέβει στο ΙΚΑ, ο οδηγός λέει το τροπάριο του –Κυρία μου δεν κάνει στάση για αποβίβαση στο ΙΚΑ μόνο για επιβίβαση, αλλά η γιαγιά είναι τυχερή γιατί στο ΙΚΑ θέλει κόσμος να ανέβει και εκείνη προλαβαίνει να κατέβει πριν κλείσει ο οδηγός την πόρτα. Έτοιμες οι παρατηρήσεις, έτοιμες και οι απαντήσεις –Και τι έγινε που κατέβηκε η γιαγιά; –Δεν το επιτρέπει ο κανονισμός, εδώ είναι μόνο για αποβίβαση –Μα οι πόρτες ανοίξανε –Δεν το επιτρέπει λέμε ο κανονισμός τα ίδια θα λέμε; και μουρμουράει λίγο ο κόσμος μα μετά το ξεχνάει, άλλωστε η γιαγιά πρόλαβε να κατέβει και ήδη έχει μπει στο ΙΚΑ να συνεχίσει την ημερήσια ταλαιπωρία της.

Ηρεμεί το σύστημα, αδειάζει και λίγο ο δρόμος, αποκτά σταθερή ταχύτητα το μίνι μπας, βολεύεται και ο κόσμος που ατάραχος διαβάζει, ακούει μουσική, χαζεύει από το παράθυρο τα κτήρια που έγιναν λίγο πιο γκρι από εχθές και αύριο θα είναι ακόμα λίγο πιο γκρι μέχρι να αποφασίσει κάποιος ότι το γκρι είναι πολύ κοντά στο μαύρο και καλό θα ήταν να τα βάψουμε επιτέλους ξανά εκρού για να γίνουν γκρι σε κάνα χρόνο πάλι. Μέχρι που πιάνει το φανάρι και ξυπνάνε όλοι από το λήθαργο.

Απότομη στροφή αριστερά και το μίνι μπας μουγκρίζει για να ανέβει την ανηφόρα πάλι μέσα στην κίνηση. Πρώτη στάση βγαίνουν δέκα – δεκαπέντε, ανεβαίνουν άλλοι τόσοι, κάποιοι θέλουν να πάνε πίσω, κάποιοι θέλουν να πάνε μπροστά, σπρωξίδι, ιδρώτας, μισοφαγωμένα συγνώμη, με συγχωρείται, παρντόν, σόρυ, ξκιούσμι και άλλα τέτοια, βγαίνει κάπου η άκρη παίρνει μπροστά η γραμμή, φεύγει το μίνι μπας. Ο ταξιδιώτης βάζει ατάραχος το βιβλίο των οκτακοσίων σελίδων στην τσάντα ετοιμάζεται να κατέβει. Εκ των ορθίων ο φίλος μας, στα πίσω έδρανα του μίνι μπας, πατάει το κουμπάκι για τη Δεύτερη Στάση, φτάνει μέχρι ένα σημείο και περιμένει πια υπομονετικά. Ο μπάρμπας συνταξιούχος οδηγός παίζει πάλι πατητό με το φρένο, ξεκινάνε οι ταλαντώσεις με τα σώματα των επιβατών. Ξανθιά καθήμενη δίπλα στον όρθιο ταξιδιώτη που διαβάζει ατάραχη τα ζώδια στην τσάμπα φυλλάδα της, κοιτάει ενοχλημένη τον ταξιδιώτη και αναφωνεί με στεντόρεια φωνή και ύφος μαντάμ Σουσού –Κύριε με ακουμπάτε, ενώ δείχνει με το βαμμένο νύχι τον γοφό της που όλως τυχαίως περισσέυει από το στενό κάθισμα, –Ε, τι να κάνουμε σε λεωφορείο είμαστε κυρία μου, θα ακουμπήσουμε ο ένας τον άλλο και λίγο παραπάνω, –Μα με ακουμπάτε κύριε, με ενοχλείτε –Συγνώμη κυρία μου αν σας ενοχλάω, μα τίγκα το λεωφόρείο, μπρος πίσω με τα φρένα, τι περιμένεται να γίνει; –Μα δεν γίνεται να με ακουμπάτε τόσο πολύ! –Ε τράβα πάρε κάνα αμάξι κυρά μου ή κανα παπί να πηγαίνεις στη δουλεία σου, και άσε τα μέσα για μας τους ανθρώπους που γουστάρουμε το χούφτωμα, και κατεβαίνει στη στάση ο ταξιδιώτης φουρκισμένος με δύο τρία καντήλια μέσα στα δόντια του μπας και ξεθυμάνει....

Οι ΜΚΟ και το ελληνικό κράτος

Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Ομάδες ανθρώπων με κοινές ανησυχίες που σχηματίζουν σωματεία, συλλόγους, οργανισμούς με σκοπό την προώθηση αυτού που τους απασχολεί. Ο πολιτισμός και η ιστορία του τόπου τους, ο αθλητισμός, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα παιδιά, οι τέχνες, κάθε ανησυχία και κάθε ενδιαφέρον μπορεί να αποτελέσει λόγο σύστασης μίας ΜΚΟ προσπαθώντας συνήθως να καλύψει τα κενά της πολιτείας στον τομέα αυτό. Βασισμένες στην εθελοντική προσφορά έργου και την αυτοχρηματοδότηση, οι ΜΚΟ εκφράζουν την αγνή επιθυμία του απλού πολίτη να παρεμβαίνει στην κοινωνία αποζητώντας μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τουλάχιστον αυτά θα λέγαμε σε μία πιο ρομαντική εκδοχή της χώρας μας. Η αλήθεια είναι πως ο θεσμός των ΜΚΟ στην Ελλάδα αποτελεί πεδίο άγριας και σκληρής εκμετάλλευσης, πολιτικών σκοπιμοτήτων και εύκολου κέρδους.
Η εμφάνιση των κοινοτικών πλαισίων στήριξης (Κ.Π.Σ.) στη χώρα μας έφερε άφθονο χρήμα με κύριο σκοπό την ανάπτυξη και την σύγκλισή μας με τον μέσο κοινοτικό όρο. Οι διαβρωμένοι όμως και βουτηγμένοι στη διαφθορά άρχοντες της κρατικής μηχανής τα είδαν ως ευκαιρία εύκολου πλουτισμού τους. Αρχικά προσπάθησαν μέσω εταιριών και «φωτογραφικών» διαγωνισμών να γυρίσει στις τσέπες τους ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων ως «μίζα» και «λάδωμα». Επίπονη διαδικασία με πολλούς κινδύνους, οι «μίζες» ταλαιπώρησαν και ταλαιπωρούν διαρκώς τη χώρα με σκάνδαλα που εμπλέκουν γνωστούς επιχειρηματίες και πολιτικούς.

Οι ΜΚΟ ήταν πιο εύκολη «κομπίνα». Ούτως ή άλλως η Ε.Ε. προέβλεπε ένα μεγάλο μέρος των Κ.Π.Σ. να δοθεί σε οργανώσεις πολιτών στο πλαίσιο της ενεργοποίησης και συμμετοχής τους στη νέα μεγάλη κοινωνία της Ευρώπης. Οι προϋποθέσεις φαίνονταν αυστηρές και η γραφειοκρατία ογκώδης, μα για μικρά ποσά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ανατέθηκαν στη χώρα. Αρκούσε ένας «καλός άνθρωπος» στην κατάλληλη θέση για να περάσει γρήγορα και άνετα μια πρόταση για κοινοτική επιδότηση, χωρίς κανένα ουσιαστικό έλεγχο.

Το πρόσφατο «σκάνδαλο Ζαχόπουλου» έφερε στο φως ένα κομμάτι αυτής της απάτης. Εκατοντάδες ΜΚΟ «φαντάσματα» είχαν δεχθεί επιδοτήσεις που κανείς δεν έλεγξε πως διατέθηκαν. Εκατομμύρια ευρώ κατέληξαν, με μεγάλη άνεση και ευκολία, στα πορτοφόλια διαφόρων που τώρα κρύβονται πίσω από μία «ροζ» ιστορία χωρίς κίνδυνο περαιτέρω έρευνας, αφού η δικαιοσύνη ολιγωρεί.

Το Υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι το μόνο που διαχειρίστηκε τέτοια κονδύλια (αν και έχει τη μερίδα του λέοντος). Παρόμοια προγράμματα έβγαλαν και τα Υπουργεία Απασχόλησης, ΠΕΧΩΔΕ, Τουρισμού, Εξωτερικών κτλ διαθέτοντας ποσά δεξιά και αριστερά με επιτηδευμένη επιλεκτικότητα. Φυσικά χρηματοδοτήθηκαν και πραγματικές ΜΚΟ με χρόνια παρουσίας και κοινωνικού έργου. Τα πολλά όμως πήγαν κάπου αλλού.

Επί χρόνια μάλιστα το κράτος μεθοδεύει την απάτη προσπαθώντας να δημιουργήσει μηχανισμούς πιστοποίησης των ΜΚΟ και της λειτουργίας τους. Στην ουσία πρόκειται για έναν αυτόματο και πιο επίσημο τρόπο επιλογής αυτών που θα δέχονται χρηματοδοτήσεις. Οι άνθρωποι που τόσα χρόνια οικειοποιούνταν τα κονδύλια, «νομιμοποιούν» το έγκλημα τους μοιράζοντας οι ίδιοι τις πιστοποιήσεις.

Όσο περνά ο καιρός, ο θεσμός των ΜΚΟ συνδέεται όλο και περισσότερο με σκάνδαλα, υπεξαιρέσεις και απάτες, πλήττοντας ταυτόχρονα και την έννοια του εθελοντισμού με την οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένος. Οι μεγάλες οργανώσεις με ισχυρή ιδιωτική χρηματοδότηση και οι διεθνείς εθελοντικές πρωτοβουλίες με παγκόσμια αναγνώριση μπορεί να μην επηρεάζονται ιδιαίτερα. Οι μικρότερες όμως που προσφέρουν χρόνια ουσιαστικό έργο χωρίς κρατική επιχορήγηση και πρόσβαση στα κοινοτικά κονδύλια, βλέπουν το όνομά τους να διασύρεται και την εμπιστοσύνη του κόσμου να χάνεται.

Η επιβίωσή τους εξαρτάται άμεσα από την υποστήριξη του κόσμου που συνδέεται χαλαρά με τέτοιους χώρους, είτε λόγω φιλίας είτε επειδή είναι αποδέκτες της δραστηριότητας τους. Με τα παραδοσιακά ΜΜΕ να έχουν κατακλυστεί από τα σκάνδαλα των ψευτο-ΜΚΟ και τα πανάκριβα διαφημιστικά σποτ των μεγάλων, η ανάγκη για πλάγια πληροφόρηση και προβολή είναι πιο μεγάλη από ποτέ.

Οφείλουμε να προστατέψουμε αυτά που έχουμε κερδίσει.

(Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Θροϊσμα" , τεύχος 11 - Έκδοση των Κατασκηνώσεων Χαρούμενα Παιδιά - Χαρούμενα Νιάτα)